ข้อสังเกต ต่อแนวทางการพักชำระหนี้เงินกู้ ระหว่างธนาคารออมสินและกองทุนส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ

ข้อสังเกต ต่อแนวทางการพักชำระหนี้เงินกู้ ระหว่างธนาคารออมสินและกองทุนส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ

โดย นายสุนทร สุขชา เจ้าหน้าที่ฝ่ายกฎหมายและสิทธิมนุษยชน สมาคมสภาคนพิการทุกประเภทแห่งประเทศไทย

เหตุใดแนวทางการพักชำระหนี้เงินกู้สู้ภัยโควิดของธนาคารออมสินมีกระบวนการที่ปลอดภัย สะดวก และรวดเร็ว ลูกหนี้ไม่จำเป็นต้องแจ้งการเข้าร่วมหรือลงทะเบียนใดๆ และไม่ต้องให้ผู้ค้ำประกันลงนามรับรอง สามารถเป็นไปโดยอัตโนมัติ

แต่การพักชำระหนี้ของกองทุนส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการมีกระบวนการที่ยุ่งยากซับซ้อน ลูกหนี้จะต้องแสดงความประสงค์ขอพักชำระหนี้ตามแบบฟอร์มที่กองทุนกำหนด รวมถึงจะต้องทำหนังสือรับสภาพหนี้ อีกทั้งต้องให้ผู้ค้ำประกัน และพยาน 2 คน ลงนามรับรองในเอกสาร

ทำไมกองทุนฯ ไม่คำนึงถึงความเดือดร้อนของลูกหนี้ในสถานการณ์โควิด และกำหนดแนวทางปฏิบัติในการพักชำระหนี้ที่ก่อให้เกิดภาระต่อลูกหนี้และผู้ค้ำประกันเกินควร

ข้อสังเกตต่อแนวทางการพักชาระหนี้เงินกู้ ระหว่างธนาคารออมสินและกองทุนส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ
โดย นายสุนทร สุขชา เจ้าหน้าที่ฝ่ายกฎหมายและสิทธิมนุษยชน สมาคมสภาคนพิการทุกประเภทแห่งประเทศไทย
ปรับปรุงล่าสุด วันที่ 2 มิถุนายน 2563
ที่มา
ตามที่นายสุชาติ โอวาทวรรณสกุล นายกสมาคมสภาคนพิการทุกประเภทแห่งประเทศไทย ได้มอบหมาย ให้ฝ่ายกฎหมาย ข้าพเจ้านายสุนทร สุขชา ศึกษาค้นคว้าแนวทางการพักชาระหน้ีเงินกู้สู้ภัยโควิดของธนาคารออม สินว่าเพราะสาเหตุใดลูกหนี้ถึงไม่จำเป็นต้องแจ้งการเข้าร่วมหรือลงทะเบียนใดๆ และไม่ต้องให้ผู้ค้าประกันลงนาม รับรอง สามารถเป็นไปโดยอัตโนมัติ ซึ่งแตกต่างจากการพักชำระหนี้ของกองทุนส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิต คนพิการที่ลูกหน้ีจะต้องแสดงความประสงค์ขอพักชำระหนี้ตามแบบฟอร์มที่กองทุนกาหนด รวมถึงจะต้องทา หนังสือรับสภาพหนี้ อีกทั้งต้องให้ผู้ค้าประกัน และพยาน 2 คน ลงนามรับรองในเอกสาร
ผลจากการสอบถามข้อมูลจากฝ่ายกฎหมายของธนาคารออมสินและฝ่ายกฎหมายของกองทุน และศึกษา ข้อเท็จจริงและข้อกฎหมายท่ีเกี่ยวข้อง สรุปว่า แตกต่างกันตรงท่ีการพักชาระหนี้ของธนาคารออมสินไม่ได้มีการ ขยายหรือเพ่ิมระยะเวลาการชาระหนี้ให้กับลูกหน้ี จึงไม่จาเป็นต้องให้ลูกหน้ีหรือผู้ค้าประกันแสดงความ ประสงค์ และท่ีสาคัญธนาคารแห่งประเทศไทยและธนาคารพาณิชย์ท้ังหลายได้คานึงถึงกระบวนการพักชาระหนี้ท่ี ปลอดภัย สะดวก และรวดเร็ว ให้กับลูกหน้ีท่ีได้รับผลกระทบจากสภาวะเศรษฐกิจภายใต้สถานการณ์การแพร่ ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (โควิด-19) แต่กองทุนส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการกลับกังวล ว่าการพักชาระหน้ีให้กับคนพิการที่เป็นลูกหนี้ของกองทุนฯ โดยอัตโนมัติ จะทาให้กองทุนฯ และเจ้าหน้าท่ีกองทุนฯ เกิดความเสียหาย โดยมิได้คานึงถึงความเดือดร้อนของลูกหน้ีในสถานการณ์โควิด จึงได้กาหนดแนวทางปฏิบัติใน การพักชาระหนี้ท่ีก่อให้เกิดภาระต่อลูกหนี้และผู้ค้าประกันเกินควร ซ่ึงมีรายละเอียด ดังนี้
1. แนวทางการพักชาระหนี้ของธนาคารออมสิน (เฉพาะกรณีสัญญากู้ยืมเงินท่ีมีผู้ค้าประกัน)
ข้อมูลจากการสอบถามธนาคารออมสินและกองทุนส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ และศึกษากฎหมายที่เกี่ยวข้อง

2
1.1 นโยบายการพักชาระหนี้อัตโนมัติ: ธนาคารออมสินพักชาระหนี้ให้กับลูกหนี้เป็นระยะเวลา 6 เดือน ซึ่งไม่ได้ขยายระยะเวลาในการชาระหนี้ให้กับลูกหนี้ เช่น สัญญากู้ยืมเงินมีระยะเวลาในการผ่อนชาระหนี้ 5 ปี ลูกหนี้ผ่อนชาระหนี้ผ่านไปแล้ว 1 ปี และหากลูกหนี้พักชาระหนี้ 6 เดือน ระยะเวลาในการผ่อนชาระหนี้ของลูกหนี้ จะยังคงเหลือ 3 ปี 4 เดือน ซึ่งลูกหนี้จะได้รับการพักชาระหนี้โดยอัตโนมัติ ไม่จาเป็นต้องแจ้งการเข้าร่วมหรือ ลงทะเบียนใดๆ และไม่ต้องให้ผู้ค้าประกันยินยอม
1.2 วิธีการชาระหนี้: ภายหลังจากที่ได้รับการพักชาระหนี้ธนาคารออมสินได้อธิบายในประกาศให้ลูกหนี้ รับทราบโดยทั่วกันอย่างชัดเจนว่าลูกหนี้สามารถเลือกวิธีชาระเงินต้นและดอกเบี้ยของเงินงวดในระหว่างพักชาระ หนี้ 6 เดือนลูกหนี้จะชาระในงวดสุดท้ายของสัญญา หรือเลือกวิธีเฉลี่ยจ่ายหลังพ้นจากช่วงพักชาระไปแล้วก็ได้
1.3 ลูกหนี้ที่ประสงค์พักและขยายเวลาชาระหนี้: หากลูกหนี้รายใดต้องการที่จะพักชาระหนี้และขยาย เวลาของสัญญากู้ยืมเงินจะต้องแจ้งให้ผู้ค้าประกันรับรู้เพื่อตกลงในการผ่อนเวลานั้นด้วย โดยสอดคล้องตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 700 วรรค 1 ซึ่งวางหลักว่า ถ้าค้าประกันหนี้อันจะต้องชาระ ณ เวลามี กาหนดแน่นอนและเจ้าหนี้ยอมผ่อนเวลาให้แก่ลูกหนี้ ผู้ค้าประกันย่อมหลุดพ้นจากความรับผิด เว้นแต่ผู้ค้าประกัน จะได้ตกลงด้วยในการผ่อนเวลานั้น
2. แนวทางการพักชาระหนี้ของกองทุนส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ
กองทุนไดก้ าหนดแนวทางปฏิบัติให้ลูกหนี้ที่กู้ยืมเงินเพื่อการประกอบอาชีพจากกองทุนฯ สามารถพักชาระ หนี้ไดเ้ป็นระยะเวลา 1 ปี นับตั้งแต่เดือนเมษายน 2563 ถึงเดือนมีนาคม 2564 ใน 2 กรณี คือ ลูกหนี้ที่มีระยะเวลา ตามสัญญากู้ยืมเงินเหลือเกิน 1 ปี และลูกหนี้ที่มีระยะเวลาตามสัญญากู้ยืมเงินเหลือไม่เกิน 1 ปี ซึ่งมีแนวทางการ ปฏิบัติดังนี้
2.1 ลูกหนี้ที่มีระยะเวลาตามสัญญากู้ยืมเงินเหลือเกิน 1 ปี โดยกองทุนฯ ไม่ได้ขยายระยะเวลาการชาระ หนี้ให้กับลูกหนี้ แต่ลูกหนี้จะต้องแสดงเจตจานงขอพักชาระหนี้ตามแบบฟอร์มที่กองทุนฯ กาหนด รวมทั้งให้ผู้ค้า ประกัน และพยาน 2 คน ลงนามรับรองในเอกสารด้วย และกองทุนฯ ยังได้สร้างความตระหนกตกใจให้กับลูกหนี้ ประเภทดังกล่าวด้วยการแนบหนังสือรับสภาพหนี้ที่มีเนื้อหาในข้อความตอนท้ายเพื่อข่มขู่ลูกหนี้ว่า “หากลูกหนี้ผิด นัดชาระหนี้งวดใดงวดหนึ่ง ให้ถือว่าผิดนัดชาระหนี้ทั้งหมด กองทุนฯ มีสิทธิบอกเลิกสัญญาและเรียกให้ชาระหนี้ ทั้งหมดได้ ทั้งนี้ ข้าพเจ้าขอยอมรับผิดชดใช้ค่าเสียหาย รวมทั้งค่าใช้จ่ายและค่าฤชาธรรมเนียมในการติดตามทวง ถาม ดาเนินการ เพื่อบังคับชาระหนี้ด้วย และให้ถือสัญญาเป็นอันเลิกกันโดยมิต้องบอกกล่าวและข้าพเจ้าจะชาระ หนี้ที่ยังค้างไว้ทั้งหมด”
แนวทางปฏิบัติดังกล่าวเป็นไปเพื่อการป้องกันไม่ให้ผู้ค้าประกันนาไปอ้างในการไม่ชาระหนี้คืนกองทุนฯ ใน กรณทีลีู่กหนี้ผิดสัญญาและป้องกันไม่ให้เกิดความเสียหายแก่กองทุนฯและเจ้าหน้าที่แต่ไม่สอดคล้องกับประมวล กฎหมายแพ่งลักษณะ 11 ว่าด้วยเรื่องการค้าประกันเพราะมาตรา 680 ถึง702 มิได้ระบุไว้ว่าในกรณีที่เจ้าหนี้ได้พัก

3
ชาระหนี้ให้กับลูกหนี้จะต้องมีหนังสือแจ้งให้ผู้ค้าประกันและลูกหนี้แสดงความประสงค์หรือตกลง ประกอบกับแนว ทางการพักชาระหนี้ในลักษณะดังกล่าวมีกระบวนการที่ยุ่งยากซับซ้อน อีกทั้งยังเป็นการสร้างภาระเกินสมควร ให้กับลูกหนี้และผู้ค้าประกันที่ได้รับผลกระทบจากการแพร่ระบาดของเชื้อโรคไวรัสโคโรนา2019(โควิด -19) เพราะในสถานการณ์โควิด 19 ลูกหนี้ส่วนใหญ่ไม่สามารถประกอบอาชีพได้ตามปกติ เช่น อาชีพนวดเพื่อสุขภาพ จาหน่ายสลากกินแบ่งรัฐบาล เป็นต้น เพราะฉะนั้นแนวทางปฏิบัติที่ยุ่งยากล่าช้าจึงส่งผลให้ลูกหนี้หลายหมื่นคน จาต้องตกเป็นผู้ผิดนัดชาระหนี้โดยมิเจตนาและผู้ค้าประกันต้องชาระหนี้ก่อนเวลากาหนดด้วย รวมถึงทาให้ คนพิการหลายคนยอมลาบากหาเงินมาชาระหนี้ต่อดีกว่าต้องพักชาระหนี้แบบนี้
2.2 ลูกหนี้ที่มีระยะเวลาตามสัญญากู้ยืมเงินเหลือไม่เกิน 1 ปี ที่มีความประสงค์จะขยายระยะเวลาชาระ หนี้ ลูกหนี้จะต้องแสดงเจตจานงขอพักชาระหนี้ตามแบบฟอร์มที่กองทุนฯ กาหนด ประกอบด้วยหนังสือรับสภาพ หนี้ รวมทั้งให้ผู้ค้าประกัน และพยาน 2 คน ลงลายมือชื่อในเอกสารด้วยนั้น
แนวทางปฏิบัติดังกล่าวมีความสอดคล้องกับประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 700 วรรค 1 ที่วาง หลักว่า หากในสัญญากู้ยืมเงินมีการกาหนดระยะเวลาการชาระหนี้ที่แน่นอนไว้ แต่หากเจ้าหนี้ยอมขยาย/เพิ่ม/ผ่อน ระยะเวลาการชาระหนี้ให้แก่ลูกหนี้ ต้องให้ผู้ค้าประกันและลูกหนี้แสดงความประสงค์หรือตกลงกับกาหนด ระยะเวลาการชาระหนี้ใหม่ด้วย ไม่เช่นนั้นผู้ค้าประกันจะหลุดพ้นไม่ต้องรับผิดแทนลูกหนี้ แต่ทว่า…
ข้อคิดเห็นและข้อสังเกตเบ้ืองต้นของฝ่ายกฎหมาย
1. กรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ (พก.) ท่ีเป็นเลขานุการของคณะกรรมการส่งเสริมและ พัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการแห่งชาติ (กพช.) มิได้ช้ีแจงเงื่อนไขและแนวทางปฏิบัติในการพักชาระหน้ีโดยละเอียด ให้กับคณะกรรมการฯ (กพช.) ได้รับทราบต้ังแต่แรก จึงเป็นเหตุให้ที่ประชุมคณะกรรมการฯ (กพช.) ครั้งที่ 1/2563 เม่ือวันท่ี 30 มีนาคม 2563 มีมติพักชาระหนี้ให้กับคนพิการที่เป็นลูกหน้ีของกองทุนส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพ ชีวิตคนพิการโดยอัตโนมัติและถ้วนหน้า แต่ไม่สามารถนาไปปฏิบัติได้จริง
2. มิหนาซ้ากองทุนฯมิได้อธิบายรูปแบบของการพักชาระหน้ีให้กับคนพิการท่ีเป็นลูกหนี้ของกองทุนฯ เพื่อให้คนพิการสามารถนาข้อมูลมาใช้ประกอบการตัดสินใจเลือกรูปแบบการพักชาระหนี้ที่จะก่อให้เกิดความ เหมาะสมต่อความสามารถในการผ่อนชาระภายหลังจากที่ได้รับการพักชาระหน้ี
3. รวมท้ังกองทุนฯ มิได้ชี้แจงวิธีในการชาระหนี้ให้คนพิการท่ีมีสิทธิในการพักชาระหนี้เข้าใจเป็นท่ีกระจ่าง ว่า เงินงวดในระหว่างพักชาระหนี้ 1 ปี ลูกหน้ีจะสามารถเลือกวิธีชาระหนี้ที่ยังคงเหลืออยู่ได้เช่นไรบ้าง เช่น เลือก วิธีชาระในงวดสุดท้ายของสัญญา หรือเลือกวิธีเฉลี่ยจ่ายหลังพ้นจากช่วงพักชาระไปแล้ว
ดังนั้นแนวทางปฏิบัติต่อมาตรการพักชาระหนี้ให้กับคนพิการที่เป็นลูกหนี้ของกองทุนฯ ท้ังหลายท้ังปวงนั้น ได้ก่อให้เกิดความเดือดร้อนและสับสนต่อคนพิการที่เป็นลูกหนี้ของกองทุนฯ อย่างกว้างขวาง

4
อ้างอิงข้อมูลจาก
– แนวทางการพักชาระหนี้ กองทุนส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ http://www.suratthani.m– society.go.th/?p=3278
– มาตรการพักชาระเงินต้นและดอกเบ้ีย ธนาคารออมสิน https://www.gsb.or.th/news-events/press- releases/2563/Apr/GSBPR41.aspx
– รวมข้อมูลพักชาระหนี้ธนาคาร ช่วงโควิด 19 ใครตกงาน ผ่อนบ้าน-ผ่อนรถไม่ไหว เช็กเลย
https://money.kapook.com/view222830.html
– สัมภาษณ์ ดร.ชาติชาย พยุหนาวีชัย ผอ.ธนาคารออมสิน รายการเจาะใจ วันที่ 23 พฤษภาคม 2563 “เรื่องการพักชาระหนี้ทั้งเงินต้นและดอกเบ้ียยาวนาน 6 เดือน… เราออโตเมติก สต๊อปเพย์เม้นท์ ไม่ต้อง ติดต่อธนาคารเลย เพราะถ้าเรายังบอกท่านต้องติดต่อ ต้องทาสัญญา ก็ต้องมีปัญหาเรื่องการแพร่ระบาด โควิดอีก” https://youtu.be/vistEga28L0?list=WL&t=1137
ดาวน์โหลดเอกสารฉบับนี้และเอกสารท่ีเกี่ยวข้องทั้งหมดได้ที่ LINK และ QR Code ด้านล่าง
https://drive.google.com/…/1rw5k0ag2y5e2z6QR2FuRhJmOvXVx_j-0

อ่านเพิ่มเติมและดาวน์โหลดข้อมูลที่เกี่ยวข้องทั้งหมดได้ที่ LINK https://drive.google.com/…/1rw5k0ag2y5e2z6QR2FuRhJmOvXVx_j-0
– แนวทางการพักชำระหนี้ กองทุนส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ http://www.suratthani.m-society.go.th/?p=3278
– มาตรการพักชำระเงินต้นและดอกเบี้ย ธนาคารออมสิน https://www.gsb.or.th/…/press-releases/2563/Apr/GSBPR41.aspx
– รวมข้อมูลพักชำระหนี้ธนาคาร ช่วงโควิด 19 ใครตกงาน ผ่อนบ้าน-ผ่อนรถไม่ไหว เช็กเลย https://money.kapook.com/view222830.html
– สัมภาษณ์ ดร.ชาติชาย พยุหนาวีชัย ผอ.ธนาคารออมสิน รายการเจาะใจ วันที่ 23 พฤษภาคม 2563 “เรื่องการพักชำระหนี้ทั้งเงินต้นและดอกเบี้ยยาวนาน 6 เดือน… เราออโตเมติก สต๊อปเพย์เม้นท์ ไม่ต้องติดต่อธนาคารเลย เพราะถ้าเรายังบอกท่านต้องติดต่อ ต้องทำสัญญา ก็ต้องมีปัญหาเรื่องการแพร่ระบาดโควิดอีก” https://youtu.be/vistEga28L0?list=WL&t=1137